Daring Fireball wijst er op dat dit een goed voorbeeld is van het feit dat de gewone man simpelweg niet begrijpt wat een browser is, wat zoeken is, en dat je ook gewoon "facebook.com" in de adresbalk kan invoeren.

Ik heb zelf ook genoeg voorbeelden gezien van mensen die "nu.nl" intikken in Google en dan klikken op de link voor NU.nl om naar NU.nl te gaan.

Help de gebruiker de winter door
Maar dit voorbeeld laat ook nog iets anders zien: mensen lezen niet, kijken niet, en focussen maar op één ding: dat ze willen inloggen op Facebook.

Het feit dat de betreffende website er heel anders uit ziet dan Facebook en nergens aanleiding geeft om te denken dat je in kan loggen wordt compleet genegeerd door de klagende gebruikers.

Maar waarom gedraagt men zich op deze manier? Waarom negeert de gebruiker zomaar dat hij op de verkeerde site zit?

Het antwoord
Je zou kunnen stellen dat deze mensen gewoon dom zijn.

Je zou ook kunnen stellen dat websites en browsers gewoonweg te complex zijn om begrepen te worden, en dus simpeler zouden moeten zijn.

Daarnaast zou ik ook nog willen stellen dat dergelijke verwarring ook voortkomt uit wat mensen gewend zijn: verwarrende en inconsequente user interfaces in bijvoorbeeld Windows.

Dit laatste is dan ook een perfect argument tegen het skinnen en themen van je besturingssysteem en software, wat in Mac OS X dan ook niet mogelijk is. Hoe inconsequenter de rommel wordt, hoe minder mensen belang hechten aan duidelijke en logische systemen.

En hoe minder belang men hecht aan wat men ziet, hoe minder goed men het zal bekijken, lezen en gebruiken. En dus krijg je dat gebruikers niet meer door hebben of ze nou op Facebook zitten of op een hele andere pagina.

Ik ben ook maar een sterveling
Ook is er nog de gezonde menselijke eigenwijsheid. Men gaat er simpelweg niet vanuit dat men zelf iets verkeerd kan doen. Dit verklaart ook waarom mensen altijd maar weer blijven trappen in oplichterij op het internet.

Het doel van technologie zoals browsers, besturingssystem en websites zou moeten zijn om zaken makkelijker te maken in plaats van complexer.

Goede software helpt de gebruiker om over zijn eigen eigenwijsheid te komen en zelfs wanneer men iets verkeerd doet toch tot het juiste resultaat te komen.

De zoek/adresbalk van Chrome is van dit laatste een goed voorbeeld: het doet er niet toe of je een exacte URL invoert of een paar losse woorden; de balk leidt je naar de juiste pagina.

Technologie moet onzichtbaar zijn
Steve Jobs en andere technologie-freaks hebben vaak genoeg aangegeven dat technologie onzichtbaar moet zijn.

Er zijn zat mensen die niet snappen dat een computer bestanden bevat en dat je bestanden moet openen met bepaalde software. Een Word-document wordt bijvoorbeeld geopend met Word en een website met een browser. Wij weten dat natuurlijk allemaal, maar in wezen is het onzin om te eisen dat elke gebruiker dit zou moeten weten.

Mijn jarenlange ervaring in de IT-branche heeft mij geleerd dat er gebruikers bestaan die 's ochtends Word opstarten en de hele dag álles daarin openen en bekijken, inclusief weblinks, filmpjes en spreadsheets.

Dit lijkt ontzettend dom, maar wordt veroorzaakt doordat in Word totaal niet meer duidelijk is wat nou de bedoeling is. Verwarring is wat de gebruiker leidt, en dus eindigt het met een hopeloze gebruiker die het maar reuze onhandig vindt dat hij naar een andere programma moet gaan om mail te lezen. Waarom kan zoiets niet in Word?

De verandering
Het probleem met het voorbeeld van de nieuwssite en het inloggen op Facebook is niet op te lossen door de nieuwssite te veranderen, Facebook te veranderen, of allebei.

De nieuwssite heeft inmiddels in dikke letters een waarschuwing in het artikel geplaatst dat de lezer helemaal niet op Facebook zit. Zinloos, dit leest vrijwel niemand die overtuigd is dat hij op de juiste manier naar Facebook aan het gaan is.

De oplossing zou moeten zijn dat de totale computer-ervaring van de gebruiker hem beter en duidelijker had geleerd hoe zaken in elkaar steken. Het besturingssysteem, de browser, software, vensters, knopjes, dubbelklikken, enkel klikken, verwarring alom.

De meeste gebruikers klikken maar wat en zodra er iets gebeurt gaan ze ervan uit dat ze goed bezig zijn, ook al klopt er niets van.

The Next Level in computing zal dus gericht moeten zijn op eenvoud en abstractie waarbij alles ten dienste staat van het gebruiksgemak.

Een gebruiker die een venster aanklikt, versleept, een "bestand" opent, een "applicatie" opstart of zijn "bestandssysteem" aan het "verkennen" is: allemaal 30 jaar oude ideeën waarbij de meeste mensen niet door hebben wat nou eigenlijk wat is.

Apple en Google
Weg met die zooi. Apple is hier al mee bezig door bijvoorbeeld iTunes- en iPhotobibliotheken los te koppelen van het plaatsen van bestandjes in een map. De bibliotheek is de bibliotheek, en hoe de bestanden vervolgens op je computer staan doet er niet toe.

Google probeert hetzelfde te doen met online-applicaties en opslag, zodat je met alléén een browser al de hele dag aan het werk kan. Vandaar ook de browser-gebaseerde werking van het Chrome OS.

iPhone en iPad
De iPhone is ook een goed voorbeeld van het afschaffen van bestanden en mappen. Die zijn er gewoon niet. Je mailtjes staan gewoon in een mail programma, je foto's in een fotoprogramma en je muziek in een muziekprogramma.

De iPad is de volgende stap om de desktop eenvoudiger te maken. Er zijn nog steeds geen bestanden en mappen, vensters en andere complexe onzin. Maar toch kan je straks alles doen, inclusief audio- en videobewerking (als daar over een poosje de apps voor uitkomen).

En hier komen we ook op een argument voor het feit dat applicaties naast elkaar draaien niet mogelijk is op de iPhone en iPad.

Moet een gebruiker nou weer opgezadeld worden met taakbalken, switchers, procesbeheer en control panels? Daar hoort je een gebruiker niet mee lastig te vallen, ook al is hij daaraan al jaren gewend.

Een muis om dingen aan te klikken? 30-jaar oud gelul. Gewoon met je vingers alles doen. Nu is dat misschien nog een vreemd idee: "ja hallo, je kan echt nooit in Excel werken zonder muis," maar niet vreemder dan toen de muis zelf werd bedacht: "Ja hallo, je kan toch gewoon commando's intikken?"

Conclusie
Usability is altijd een moeilijk begrip geweest voor veel techneuten, programmeurs en functioneel ontwerpers. Apple schuift met de iPhone en iPad een compleet nieuwe manier van computer-denken de wereld in.

Het evidente gevolg is dat niemand het begrijpt en er alleen maar gezeur ontstaat.

Maar stiekem is het bijkomend voordeel dat de toestellen uiteindelijk razend populair zijn, super makkelijk te gebruiken of je nou 5 of 85 bent, en op "onverklaarbare" wijze alle traditionele fabrikanten tot wanhoop drijven.

Weg met onze oude ideeën over computeren. De computer-revolutie uit de jaren 70 en 80 is een oertijd. De ideeën uit die oertijd zijn aan vernieuwing toe.

En Apple is daar NU mee begonnen.

Dit artikel is meer dan een jaar oud en daarom gearchiveerd.
- Reacties op dit artikel worden niet meer getoond.